“Cần cù là huyền thoại, hiếu học là ngộ nhận”

GS. Trần Ngọc Thêm không ngần ngại gọi những giá trị mà chúng ta vẫn tự hào lâu nay – sự cần cù và hiếu học – là “huyền thoại”.

Ông đã có cuộc trò chuyện với Vietnamnet, lý giải vì sao ông lại “chỉ mặt đặt tên” như vậy. Ông cũng chia sẻ những nghiên cứu sâu hơn về giáo dục cũng như những giá trị của cá nhân trong thời kỳ mới.

20161216094714-tran-ngoc-them

GS Trần Ngọc Thêm (Ảnh Thành Long)

“Không thể tự khen là cần cù được”

Cần cù và hiếu học lâu nay được xem là niềm tự hào của người Việt chúng ta. Nay ông kết luận rằng những phẩm chất này chỉ là huyền thoại thì quả là một cú sốc…

– Nếu chỉ là một công dân, đúng là tôi cũng nghĩ rằng cần cùhiếu họclà những phẩm chất đáng tự hào vì hầu như đâu đâu và ai ai cũng nói như vậy. Và có lẽ sẽ có cảm giác bất bình với kẻ dám kết luận rằng những phẩm chất này chỉ là huyền thoại.

Nhưng tôi là nhà khoa học và người làm khoa học thì phải có trách nhiệm đi tìm sự thật và tôn trọng sự thật.

Vậy thì về mặt khoa học, sự thật này như thế nào?

Cần cù, hiếu học thường được xem là những phẩm chất chung của Đông Á. Cùng là cần cù, hiếu học nhìn bề ngoài thấy giống nhau, thực ra là giữa Việt Nam với Đông Bắc Á rất khác nhau.

Mọi phẩm chất của con người đều là do hoàn cảnh sống tạo nên. Điều kiện tự nhiên Đông Bắc Á rất khắc nghiệt nên người Đông Bắc Á thật sự cần cù − Nhật Bản, Hàn Quốc là những điển hình của đức tính cần cù ấy.

Còn Việt Nam và Đông Nam Á là khu vực vốn được thiên nhiên ưu đãi nên không thể có phẩm chất ấy.

Sở dĩ lâu nay các học giả Việt Nam và cả nhiều người nước ngoài nghĩ rằng người Việt cần cù là do bị đặc điểm của nghề trồng lúa nước đánh lừa.

Trồng lúa nước là nghề mang tính thời vụ rất cao. Gặp lúc gieo cấy hay vào vụ gặt thì hình ảnh dễ thấy là người nông dân Việt đầu hôm sớm mai bán mặt cho đất, bán lưng cho trời – đúng là cần cù thật. Nhưng xong việc thì lại chơi.

Khoảng thời gian giữa cấy và gặt rất dài, là lúc chúng ta nghỉ ngơi, ăn chơi liên miên: “Tháng giêng là tháng ăn chơi/ Tháng hai cờ bạc, tháng ba hội hè/ Tháng tư đong đậu nấu chè/ Ăn tết Đoan Ngọ trở về tháng năm…”.

Bây giờ vẫn thế. Con người nông dân đi vào công sở, cộng với tổ chức quản lý kém…, nên người Việt về cơ bản vẫn ham chơi bời, lễ hội, đàn đúm, “buôn dưa lê” và nhậu nhẹt. Nên mới có tình trạng 30% công chức sáng cắp ô đi tối cắp ô về.

Ở một dân tộc cần cù thì các quán cà phê sẽ không đông khách đến tận 9 – 10h sáng, và buổi chiều thì từ 4h chiều trở đi các quán nhậu sẽ không nghẹt cứng hết cả như ở Việt Nam. Mà số lượng các quán cà phê và quán nhậu ở các thành phố Việt Nam thì rất nhiều.

Ở các đô thị Hàn Quốc, Nhật Bản, Mỹ… đều không có nhiều quán ăn chơi đến thế và không đông khách quanh năm suốt ngày đến thế.

Người Việt Nam có ham ăn đến thế không? Không hề. Đấy là ăn chơi, ăn để chơi chứ không phải ăn để làm việc. Tất nhiên là sống thì phải có ăn có chơi nhưng ham ăn chơi như thế thì không thể tự khen là cần cù được!

Hiếu học là sự ngộ nhận

Còn sự hiếu học thì sao, thưa ông? Tại sao ông cho rằng nó là huyền thoại chứ không phải là thực tại?

Hiếu học cũng được xem là một giá trị truyền thống của văn hóa Á Đông. Song cần phải phân biệt hiếu học với hiếu danh. Continue reading

Advertisements

SAVE LARUNG GAR MONASTERY IN TIBET

Sign the petition

https://www.change.org/p/united-nations-human-rights-council-save-larung-gar-world-s-largest-buddhist-monastery-home-to-10-000-facing-demolition

On July 20, 2016, the destruction of Larung Gar monastery & the Institute’s residences & quarters has begun in Tibet. As per reports, a large number of residences has been bulldozed & demolished by the local Chinese authorities to evict Buddhist monks & nuns from the Institute & the monastery.

The Larung Gar Buddhist Academy, which is probably the world’s largest Buddhist monastic community, was founded by Choeje Yishin Norbu Khenpo Jigme Phuntshok. The academy, as framed by the late Khenpo, has been serving as the wellspring of knowledge. It is also the home for many Buddhist practitioners and the source of happiness for people across the globe. The Chinese government has issued an order to reduce the population of the institute to 5,000 residents when there are well over 10,000 monks and nuns alone. The Chinese government also announced the planned demolition of living quarters, which would leave residential space for only five thousand members.

The obvious concern is regarding religious freedom for the thousands of monks and nuns that have renounced the world and made Larung Gar their home just to practice their religion. As the Chinese government continues to manipulate the number of monks and nuns in monasteries all over Tibet, this directly obstructs the practice of religion for many.

Uống trà túi lọc kiểu… Bình Định

An Vietnam

Tại một số quán cà phê trong tỉnh Bình Định có một loại thức uống mới nghe qua thì thấy bình thường, thậm chí tầm thường, nhưng lại được rất nhiều người yêu thích. Và khi được phục vụ ra, nhiều người thưởng thức lần đầu sẽ thấy khá bất ngờ và lạ lẫm với nó.

Đó chính là trà túi lọc, cụ thể là trà Lipton.

Về cơ bản, một ly trà đầy đủ sẽ bao gồm một gói trà Lipton túi lọc, nước sôi, trong đó lại có vài loại thuốc Bắc như cam thảo, táo đỏ, táo tàu, kỷ tử, nho khô…

Thêm vào đó là một đĩa nhỏ đựng một miếng cam tươi, một ít đường phèn và một viên xí muội (như trong ảnh).

Người thưởng thức trà chỉ việc cho đường phèn tùy khẩu vị, viên xí muội và vắt nước cam vào ly…

View original post 165 more words

Communal house of Dinh Bang village

The communal house of Dinh Bang village (Tu Son district, Bac Ninh province) is one of the largest and finest village communal houses in Vietnam. It is entirely made of tali wood (gỗ lim), almost remained intact architecture after 300 years.

The construction started in 1700 and was completed 36 years later.

The communal house is used for the worshiping of Cao Son Dai Vuong (King of Mountain spirit), Thuy Ba Dai Vuong (King of Water spirit), and Bach Le Dai Vuong (God of agriculture), together with six individuals who rebuilt Dinh Bang village in the 15th century after it was devastated during the Ming occupation (1408-1428). The house also functions as the village meeting hall.

1

Since ancient times, the land of Northern folk had a saying: “The first is Dong Khang communal house / The second is Dinh Bang communal house, glory is Diem communal house”. Today, the Dong Khang communal house no longer exist, Diem communal house is smaller. Only Dinh Bang communal house remains intact relatively.

2

Dinh Bang house was constructed in 1700-1736, by the official Nguyen Thac Luong, a Dinh Bang native and his wife Nguyen Thi Nguyen (from Thanh Hoa province). After retiring, Mr. Luong carried 8 rafts of tali wood from Thanh Hoa back to hometown. From 1686 to 1700, he built his family residence, until workers became skillful, he started to build the communal house.

3

4

5 Continue reading

New on 500px : Rice terrace (Mu cang chai) by sarawutkaka by sarawutkaka

In Mu Cang Chai, there are most beautiful terraced rice field in Vietnam!
It creates amazing landscapes which stretch down the mountain sides. Wooden houses and guard boxes can be spotted between the terrace fields.

The I Ching

The Book of Changes. I Ching is one of the most influential works of all time, and it is the foundation of Chinese philosophy.

The I Ching.