“Cần cù là huyền thoại, hiếu học là ngộ nhận”

GS. Trần Ngọc Thêm không ngần ngại gọi những giá trị mà chúng ta vẫn tự hào lâu nay – sự cần cù và hiếu học – là “huyền thoại”.

Ông đã có cuộc trò chuyện với Vietnamnet, lý giải vì sao ông lại “chỉ mặt đặt tên” như vậy. Ông cũng chia sẻ những nghiên cứu sâu hơn về giáo dục cũng như những giá trị của cá nhân trong thời kỳ mới.

20161216094714-tran-ngoc-them

GS Trần Ngọc Thêm (Ảnh Thành Long)

“Không thể tự khen là cần cù được”

Cần cù và hiếu học lâu nay được xem là niềm tự hào của người Việt chúng ta. Nay ông kết luận rằng những phẩm chất này chỉ là huyền thoại thì quả là một cú sốc…

– Nếu chỉ là một công dân, đúng là tôi cũng nghĩ rằng cần cùhiếu họclà những phẩm chất đáng tự hào vì hầu như đâu đâu và ai ai cũng nói như vậy. Và có lẽ sẽ có cảm giác bất bình với kẻ dám kết luận rằng những phẩm chất này chỉ là huyền thoại.

Nhưng tôi là nhà khoa học và người làm khoa học thì phải có trách nhiệm đi tìm sự thật và tôn trọng sự thật.

Vậy thì về mặt khoa học, sự thật này như thế nào?

Cần cù, hiếu học thường được xem là những phẩm chất chung của Đông Á. Cùng là cần cù, hiếu học nhìn bề ngoài thấy giống nhau, thực ra là giữa Việt Nam với Đông Bắc Á rất khác nhau.

Mọi phẩm chất của con người đều là do hoàn cảnh sống tạo nên. Điều kiện tự nhiên Đông Bắc Á rất khắc nghiệt nên người Đông Bắc Á thật sự cần cù − Nhật Bản, Hàn Quốc là những điển hình của đức tính cần cù ấy.

Còn Việt Nam và Đông Nam Á là khu vực vốn được thiên nhiên ưu đãi nên không thể có phẩm chất ấy.

Sở dĩ lâu nay các học giả Việt Nam và cả nhiều người nước ngoài nghĩ rằng người Việt cần cù là do bị đặc điểm của nghề trồng lúa nước đánh lừa.

Trồng lúa nước là nghề mang tính thời vụ rất cao. Gặp lúc gieo cấy hay vào vụ gặt thì hình ảnh dễ thấy là người nông dân Việt đầu hôm sớm mai bán mặt cho đất, bán lưng cho trời – đúng là cần cù thật. Nhưng xong việc thì lại chơi.

Khoảng thời gian giữa cấy và gặt rất dài, là lúc chúng ta nghỉ ngơi, ăn chơi liên miên: “Tháng giêng là tháng ăn chơi/ Tháng hai cờ bạc, tháng ba hội hè/ Tháng tư đong đậu nấu chè/ Ăn tết Đoan Ngọ trở về tháng năm…”.

Bây giờ vẫn thế. Con người nông dân đi vào công sở, cộng với tổ chức quản lý kém…, nên người Việt về cơ bản vẫn ham chơi bời, lễ hội, đàn đúm, “buôn dưa lê” và nhậu nhẹt. Nên mới có tình trạng 30% công chức sáng cắp ô đi tối cắp ô về.

Ở một dân tộc cần cù thì các quán cà phê sẽ không đông khách đến tận 9 – 10h sáng, và buổi chiều thì từ 4h chiều trở đi các quán nhậu sẽ không nghẹt cứng hết cả như ở Việt Nam. Mà số lượng các quán cà phê và quán nhậu ở các thành phố Việt Nam thì rất nhiều.

Ở các đô thị Hàn Quốc, Nhật Bản, Mỹ… đều không có nhiều quán ăn chơi đến thế và không đông khách quanh năm suốt ngày đến thế.

Người Việt Nam có ham ăn đến thế không? Không hề. Đấy là ăn chơi, ăn để chơi chứ không phải ăn để làm việc. Tất nhiên là sống thì phải có ăn có chơi nhưng ham ăn chơi như thế thì không thể tự khen là cần cù được!

Hiếu học là sự ngộ nhận

Còn sự hiếu học thì sao, thưa ông? Tại sao ông cho rằng nó là huyền thoại chứ không phải là thực tại?

Hiếu học cũng được xem là một giá trị truyền thống của văn hóa Á Đông. Song cần phải phân biệt hiếu học với hiếu danh. Continue reading

[Documentary] Vietnamese Seas and Islands: Their Long-Established Roots

Our thousands-of-years history is made up of marvelous stories about the development of the Vietnamese nation in the long course of struggle for survival. These heroic pages have cultivated in the mind of generations of Vietnamese people the perception of Biển Đông (East Sea) as our living and cultural space, especially with regard to Hoàng Sa (Paracel) and Trường Sa (Spratly) as part and parcel of our country. “Vietnamese seas and islands: their long-standing roots,” features genuine and objective evidence of how the Vietnamese feudal dynasties Vietnam established and exercised their sovereignty over the sea areas and islands in Biển Đông (East Sea), which are traced back not only within Vietnam but in the documents of many countries around the world, and from that we can affirm that Việt Nam has been the true master of the concerned sea areas and islands for thousands of years.

English version

Episode 1

Episode 2

Episode 3

Episode 4

Episode 5

[Phim Tài Liệu] Biển Đảo Việt Nam – Nguồn Cội Tự Bao Đời

Re-quote đoạn email mà mình vừa nhận được :)

“Xin giới thiệu đến các bạn bộ phim tài liệu về Hoàng Sa, Trường Sa, Biển Ðông do HTV thực hiện trong 3 năm qua, đoàn làm phim đã đi 9 nước trên thế giới để thu thập tài liệu, phỏng vấn các học giả & nhà nghiên cứu về Biển Ðông.

Tập 1

Tập 3

Tập 4

Tập 5

Lịch sử hàng ngàn năm văn hiến của dân tộc Việt Nam với bao sử tích và kỳ tích về sự phát triển của dân tộc như một chuỗi dài đấu tranh sinh tồn. Cũng từ những trang sử hào hùng đó đã để lại trong ký ức bao người dân Việt qua các thế hệ hình ảnh của một Biển Đông như là một không gian sinh tồn, không gian văn hóa từ bao đời nay của người Việt, trong đó Hoàng Sa – Trường Sa luôn mãi trường tồn cùng dân tộc. Bộ phim “Biển đảo Việt Nam, nguồn cội tự bao đời” sẽ khắc họa những hình ảnh chân thật, khách quan sự xác lập chủ quyền các vùng biển, đảo trên biển Đông từ các triều đại phong kiến Việt Nam, không chỉ từ những chứng cứ lịch sử trong nước mà cả từ những nguồn tư liệu tại nhiều nước trên thế giới, để từ đó khẳng định dân tộc Việt Nam đã thực sự làm chủ biển đảo từ ngàn đời nay.”

NYT | Vietnam & China Trade

From Swerve of Shore

Aaron Joel Santos New York Times Vietnam 01

Last week I was up near the Vietnam-China border, in Lao Cai, a town better known as the entry point for the mountainous old hill station town of Sapa than for being anything whatsoever on its own. Lao Cai isn’t a tourist town. Most travelers pass through on the bus or train and go no further than the station parking lots, there only long enough to scuttle from one air-conditioned mode of transportation to the next. I was there for a grueling two days, battling bad weather and shifty-eyed smugglers and unhelpful border guards. All for a story on border trade between locals in Vietnam and China for The New York Times. You can read the story in the link. And here are some image outtakes.

Aaron Joel Santos New York Times Vietnam 02
Aaron Joel Santos New York Times Vietnam 03
Aaron Joel Santos New York Times Vietnam 04
Aaron Joel Santos New York Times Vietnam 05
Aaron Joel Santos New York Times Vietnam 06

View original post

Stop the Riverside project to save Dong Nai river

Việt Anh


Đồng Nai là con sông nội địa dài nhất Việt Nam, bắt nguồn từ cao nguyên Lâm Viên, chảy qua nhiều tỉnh thành ở miền Nam, trước khi đổ ra biển. Con sông này lớn thứ nhì Nam Bộ, chỉ sau sông Cửu Long, là huyết mạch giao thông, là nguồn nước ngọt quan trọng, cũng là nơi cung cấp hải sản trọng yếu của cả miền Nam. Đoạn sông Đồng Nai chảy ngang thành phố Biên Hòa, do sức nước tự nhiên, bên bồi bên lở tạo thành một khoảng trũng hình vòng cung khiến lòng sông phình ra, giúp giảm lực nước chảy trước khi rẽ nhánh bao quanh Cù Lao Phố. Đây là quy luật phát triển tự nhiên của sông hàng trăm năm qua.

Năm 2014, công ty cổ phần đầu tư- kiến trúc- xây dựng Toàn Thịnh Phát ra dự án xây cất và tu…

View original post 1,503 more words

Vietnam In My Heart

Featured

Vietnam in my heart (Việt Nam trong tim tôi) is a weekly program on VTV3, kind of combination of talk show and reality program. Participants are foreigners who live and work in Vietnam, or they are proficient in Vietnamese, or consider Vietnam as second homeland, and involve in activities for the benefit of community.

vietnamtrongtimtoi-3

The 30-min program helps the audience to understand more about their lives, the reason they choose Vietnam, and their contributions to Vietnam in economy, culture, society, art, and so on.

The “Vietnam in my heart” is broadcasted at 8:45 every Saturday and Sunday on VTV3, playback at 16: 50 on Monday and Tuesday.

Website: http://www.vietnamtrongtimtoi.vn/pages/Tin-tuc-vn.aspx?pg=Tin-vn

——

I cannot find English version of this website, so I want to translate summary of foreign participants in this program. They are all very interesting, for me, in someway. Maybe because of their love for Vietnam :)

Mr. Bernard Kervyn (Belgian) is widely known by his dear name “Mr. Vietnam” because everyone is surprised by his understanding about the country and people of Vietnam. More than 19 years living in Vietnam, Bernard has created employment and vocational training to help thousands of poor livelihood from Binh Thuan, Dong Nai to Hau Giang. He supports students making cards from recycled paper, opening shops to sell handicrafts so poor people can sell small items they create. He is implementing several projects to assist the poor to develop livestock and farming and he pays special attention to the issue of education for children in remote areas.
Video part 1: https://www.youtube.com/watch?v=KsWEm3E9hqk
Video part 2: https://www.youtube.com/watch?v=NTcuQN8Sopo Continue reading

Uống trà túi lọc kiểu… Bình Định

An Vietnam

Tại một số quán cà phê trong tỉnh Bình Định có một loại thức uống mới nghe qua thì thấy bình thường, thậm chí tầm thường, nhưng lại được rất nhiều người yêu thích. Và khi được phục vụ ra, nhiều người thưởng thức lần đầu sẽ thấy khá bất ngờ và lạ lẫm với nó.

Đó chính là trà túi lọc, cụ thể là trà Lipton.

Về cơ bản, một ly trà đầy đủ sẽ bao gồm một gói trà Lipton túi lọc, nước sôi, trong đó lại có vài loại thuốc Bắc như cam thảo, táo đỏ, táo tàu, kỷ tử, nho khô…

Thêm vào đó là một đĩa nhỏ đựng một miếng cam tươi, một ít đường phèn và một viên xí muội (như trong ảnh).

Người thưởng thức trà chỉ việc cho đường phèn tùy khẩu vị, viên xí muội và vắt nước cam vào ly…

View original post 165 more words